Utrata zębów na starość nie jest czymś naturalnym ani nieuniknionym. Starszy wiek sam w sobie, nie prowadzi do utraty uzębienia – przyczyną są zaawansowane choroby przyzębia, w tym paradontoza. Jakie są objawy paradontozy? Czy paradontozę da się wyleczyć? Jak zahamować jej postęp? Sprawdź.
Czym są choroby przyzębia i w jakim wieku objawia się paradontoza?
Choroby przyzębia to przewlekłe infekcje bakteryjne, dotyczące tkanek otaczających i utrzymujących ząb (dziąseł, więzadeł i kości), a nie samego zęba. Zwykle rozwijają się w konsekwencji nagromadzenia płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego. Nieleczone zapalenie dziąseł przekształca się w zaawansowaną postać choroby – paradontozę (zapalenie przyzębia).
W jakim wieku objawia się paradontoza?
Objawy paradontozy mogą rozwinąć się w każdym wieku, jednak najczęściej obserwuje się je u osób dorosłych. Pierwsze oznaki (krwawiące dziąsła) pojawiają się zwykle po 30. roku życia. U młodszych pacjentów choroba przyzębia wynika zazwyczaj ze znaczących zaniedbań higienicznych lub predyspozycji genetycznych.
Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia objawów paradontozy
Sama tylko obecność bakterii w jamie ustnej nie wystarcza do rozwoju chorób przyzębia. Istotne znaczenie mają także czynniki, takie jak:
- choroby ogólnoustrojowe (w tym niewyrównana cukrzyca);
- nieprawidłowa higiena jamy ustnej;
- palenie tytoniu i waporyzacja;
- przeciążenia zgryzowe (np. wynikające z bruksizmu) oraz czynniki miejscowo działające, takie jak np. nawisy wypełnień (niedokładnie wykonane lub nieszczelne wypełnienia z wystającymi krawędziami);
- predyspozycje genetyczne;
- styl życia i dieta;
- zbyt rzadkie wizyty u dentysty;
- zmiany hormonalne (zwłaszcza u kobiet).
| Warto wiedzieć |
| Niektóre leki mogą zmniejszać wydzielanie śliny w jamie ustnej, co także sprzyja rozwojowi chorób przyzębia. |
Jak sprawdzić, czy ma się paradontozę?
Objawy paradontozy często są zauważane dopiero wtedy, gdy już doszło do nieodwracalnych zmian w tkankach podtrzymujących zęby. Jedną z oznak, która powinna skłonić do wizyty u dentysty, jest krwawienie dziąseł. Może ono pojawiać się podczas szczotkowania i nitkowania zębów, a także po spożyciu twardszych pokarmów.
Inne objawy paradontozy, których nie należy ignorować, to także:
- recesja dziąseł, czyli ich stopniowe cofanie się, przez co odsłaniają się wrażliwe szyjki zębowe, a zęby wydają się „dłuższe”;
- zmiany w wyglądzie dziąseł – w przebiegu choroby przyzębia dziąsła stają się obrzęknięte i tkliwe, intensywnie czerwone lub nawet sinofioletowe.
| Warto wiedzieć |
| Wraz z postępem choroby obserwuje się objawy paradontozy w postaci czarnych trójkącików między zębami, powstałych w wyniku zaniku brodawek dziąsłowych. Pojawia się także nieświeży oddech (halitoza), ból podczas żucia oraz rozchwianie zębów. |
Co boli przy paradontozie?
Najbardziej zdradliwą cechą chorób przyzębia jest bezbolesny przebieg we wczesnych i umiarkowanych stadiach. Brak bólu sprawia, że pacjenci często bagatelizują pierwsze objawy – zwłaszcza krwawienie dziąseł, które bywa błędnie interpretowane jako efekt zbyt mocnego szczotkowania zębów.
Czy paradontoza jest groźna?
Coraz więcej badań wskazuje na to, że przewlekły stan zapalny o podłożu bakteryjnym wpływa na cały organizm. Przy braku leczenia paradontoza może:
- nasilać reumatoidalne zapalenie stawów;
- utrudniać kontrolę cukrzycy;
- zwiększać ryzyko chorób serca, infekcji układu oddechowego oraz udaru mózgu;
- zwiększać ryzyko powikłań w ciąży.
Paradontoza a utrata zębów
Przy braku leczenia paradontoza prowadzi do stopniowego niszczenia więzadeł przyzębia oraz zaniku kości wyrostka zębodołowego, czyli struktury odpowiedzialnej za utrzymanie zębów w stabilnej pozycji. W miarę postępu choroby zęby stają się coraz bardziej ruchome, a ich stabilność mechaniczna ulega zaburzeniu. Wskutek braku podparcia kostnego w końcowym stadium choroby przyzębia może dojść do samoistnej utraty uzębienia, w tym również tych zębów, które są zdrowe.
Jak wygląda leczenie paradontozy w gabinecie stomatologicznym?
Leczeniem chorób przyzębia zajmuje się stomatolog lub periodontolog. Celem terapii jest usunięcie płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego (naddziąsłowego i poddziąsłowego) oraz zahamowanie procesu niszczenia tkanek przyzębia. Najlepsze efekty leczenia paradontozy osiąga się, gdy jest ono połączone z codzienną, prawidłową higieną jamy ustnej, regularnymi wizytami kontrolnymi, kontrolą chorób ogólnoustrojowych oraz eliminacją czynników ryzyka (takich jak np. palenie tytoniu).
W Lardent (stomatolog w Krakowie i Zielonkach) plan leczenia paradontozy dobierany jest indywidualnie, na podstawie szczegółowego, specjalistycznego badania jamy ustnej i zdjęć RTG. W zależności od stopnia zaawansowania choroby przyzębia proponujemy:
- skaling – usunięcie kamienia nazębnego i bakterii z powierzchni zębów oraz spod dziąseł;
- augmentację dziąsła (przeszczep łącznotkankowy) – pokrycie odsłoniętych korzeni zębów i odbudowę cofniętych dziąseł. Zabieg jest zalecany między innymi w przypadku recesji dziąseł;
- mikrochirurgiczne zabiegi periodontologiczne, np. wydłużenie korony klinicznej, które umożliwia uzyskanie lepszego dostępu do jego powierzchni, przeprowadzenie odbudowy lub przygotowanie zęba do dalszego leczenia paradontozy.
W wybranych przypadkach możliwa jest również korekta uśmiechu dziąsłowego. Sprawdź, by dowiedzieć się więcej: periodontologia Kraków.
Profilaktyka przede wszystkim, czyli jak zatrzymać paradontozę?
Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania paradontozie jest systematyczna i prawidłowa higiena jamy ustnej. Podstawą jest szczotkowanie zębów – co najmniej 2 razy dziennie, przez minimum 2 minuty (najlepiej szczoteczką elektryczną lub soniczną). Bardzo ważne jest także: codzienne oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych nicią dentystyczną lub szczoteczką międzyzębową, rezygnacja z palenia tytoniu oraz utrzymanie zbilansowanej diety, wspierającej odporność tkanek przyzębia. Równie istotne są regularne wizyty kontrolne u dentysty oraz profesjonalna higienizacja w gabinecie stomatologicznym.
| Warto wiedzieć |
| Objawy paradontozy wcale nie są tak rzadkie, jak mogłoby się wydawać – szacuje się, że zapalenie przyzębia dotyka około 40% dorosłych, a cięższe postacie choroby przyzębia występują u około 10% populacji. Dowiedz się więcej: Dlaczego regularne wykonywanie higienizacji w gabinecie jest tak ważne? Jak często ją wykonywać? |
Objawy paradontozy – najczęstsze pytania pacjentów
Jakie są objawy paradontozy?
Typowym objawem paradontozy jest obrzęk i wrażliwość dziąseł oraz krwawienie podczas szczotkowania.
Co boli przy paradontozie?
Objawy paradontozy takie jak tkliwość czy ból dziąseł, pojawiają się dopiero w zaawansowanej fazie choroby przyzębia.
Czy paradontozę da się wyleczyć?
Choroby przyzębia we wczesnym stadium można wyleczyć za pomocą profesjonalnych zabiegów higienizacji. Zaawansowane objawy paradontozy można natomiast zatrzymać i kontrolować, tak, aby zapobiec dalszym powikłaniom.
Jak zahamować paradontozę?
Leczenie paradontozy jest prowadzone w gabinecie stomatologicznym. Najlepsze efekty daje, gdy jest połączone z codzienną higieną jamy ustnej, regularnymi wizytami kontrolnymi oraz eliminacją czynników ryzyka.
Źródła:
Centers for Disease Control and Prevention (2024). About Periodontal (Gum) Disease [online]. Available at: https://www.cdc.gov/oral-health/about/gum-periodontal-disease.html [dostęp online: 26.06.2026 r.]
Cleveland Clinic (2022). Periodontitis: Symptoms, Causes, Treatment & Prevention. [online]. Available at: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/16620-periodontitis [dostęp online: 26.06.2026 r.]
Mayo Clinic (2018). Periodontitis – Diagnosis and Treatment – Mayo Clinic. [online] Mayoclinic.org. Available at: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/periodontitis/diagnosis-treatment/drc-20354479.
Mayo Clinic (2023). Periodontitis [online]. Available at: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/periodontitis/symptoms-causes/syc-20354473 [dostęp online: 26.06.2026 r.]
National Institute of Dental and Craniofacial Research (2018). Periodontal (Gum) Disease. [online]. Available at: https://www.nidcr.nih.gov/health-info/gum-disease [dostęp online: 26.06.2026 r.]
Takedachi, M., Shimabukuro, Y., Sawada, K., Koshimizu, M., Shinada, K., Asai, H., Mizoguchi, A., Hayashi, Y., Tsukamoto, A., Miyago, M., Nishihara, F., Nishihata, T., Shimabukuro, M., Kurakami, H., Sato, T., Hamazaki, Y., Iwayama, T., Fujihara, C., Murakami, S. (2022). Evaluation of periodontitis-related tooth loss according to the new 2018 classification of periodontitis. Scientific Reports, 12, 11893. https://doi.org/10.1038/s41598-022-15462-6.
Trullenque-Eriksson, A., Derks, J., Andersson, J.S. (2023). Onset of periodontitis — a registry-based cohort study. Clinical Oral Investigations, 27, 5, 2187-2195. https://doi.org/10.1007/s00784-023-04923-5.
